Protekli vikend u Trebinju je obilježila rekordna posjeta turista u ovoj godini, a prvi vikend u maju je ove godine preklopio dva praznika, Vaskrs i Praznik rada, pa su svoje slobodne dane za dolazak na jug Hercegovine iskoristili brojni posjetioci uglavnom iz Srbije, Crne Gore, Republike Srpske i Federacije BiH.

Trebinje je relativno spremno dočekalo produženi vikend koji je napravio “mini turistički bum” a grad je čak i okićen u praznično ruho, što je za svaku pohvalu u doba pandemije korona virusa, kada i javni budžeti trpe pritisak izrazito teških ekonomskih prilika.

Ono što ipak nije najjasnije je da u situaciji kada su se “spajili” prvomajski i vaskršnji praznici u jedan vikend nije došlo do adekvatne reakcije kada je u pitanju radno vrijeme privrednih subjekata, prevashodno raznih trgovačkih branši koji su po odluci gradske administracije ostali zatvoreni 44 časa, tačnije od subote od 11 časova do ponedjeljka ujutru.

Foto: P.M.

Od ranije je poznato da tokom Vaskrsa većina trgovina ostaje zaključana, a s obzirom da je subota bio 1. maj po preporuci nadležnih iz lokalne administracije trgovine, mesnice, pekare i tržni centri radili su u subotu do 11 časova.

Sve to je proizvelo velike gužve na benzinskim pumpama (što ni epidemiološki nije poželjno) koje u svojim marketima nude brojne prehrambene artikle, cigarete, te bazalkoholna i alkoholna pića, a cijela situacija je izazvala poprilično razočarenje kod većeg broja pridošlih turista.

“Moramo da se vratimo za Beograd u nedjelju veče i na žalost ovaj put nećemo biti u prilici da sa sobom ponesemo omiljene hercegovačke proizvode i poneki suvenir, što nam je navika tokom turističkih posjeta”, rekla je za naš portal Marija iz Beograda, koja dva puta godišnje posjećuje Trebinje.

S njom se slaže i jedan Banjalučanin, koji je takođe imao kritike za najjužniji grad Srpske.

“Nije baš najbolji način da se na veliko interesovanje turista odgovara na ovakav način. Cijenim da su praznici i za radnike, ali turistička mjesta treba da razmišljaju o potrebama posjetilaca. Jedan negativan poen za Trebinje ovaj put”, saopštio nam je svoje utiske Mario iz Banjaluke.

Foto: D.Č.

Za situaciju iz koje nadležni trebaju izvući pouku, primjeri se mogu naći u turistički razvijenim sredinama, čak i u vrijeme pandemije korona virusa. Tako na primjer Turska, koja već niz godina bilježi ogroman turistički rast, iz pojedinih restriktivnih epidemioloških mjera izuzima turiste – za koje na primjer u ovoj zemlji ne važi ni policijski čas. Na takav način, uprkos drugim ograničenjima, zadržava se interesovanje za posjete ovoj zemlji uz adekvatnu kampanju koja promoviše bezbjedan turizam tokom pandemije. Nije efekat ovakvih senzibilnih mjera, kao ni onih koje bi omogućile poslodavcima iz oblasti trgovine rad tokom proteklog vikenda u Trebinju, u pukom udovoljavanju turistima, već je izuzetno značajan za ostvarivanje prihoda posrnulim privrednim subjektima kakvih je i u Trebinju najveći broj u periodu pandemije, ali indirektno i ostvarivanjem potrošnje u gradu i punjenjem gradskog budžeta, što kroz povrat PDV-a, što kroz druge dotacije od strane privrednika.

Privatni sektor je izuzetno pogođen, a u Srbiji su juče statističari objavili podatak da je svaki četvrti zaposleni u privatnom sektoru ostao bez posla od pojave korona virusa, kao i brojni poslodavci koji su ostali bez privatnog biznisa u djelatnostima koje su najviše pogođene pandemijom. Ni kod nas situacija nije bolja, a Trebinje trpi i ogroman teret negativnog uticaja na turizam u susjednom Dubrovniku, gdje je do nazad godinu dan svoju platu zarađivalo više hiljada Trebinjaca.

“Malo se govori o tome kakva je situacija u privatnim firmama i u Trebinju, i u ostatku Republike Srpske. Javni sektor funkcioniše, bar kada su u pitanju plate radnika, iako većina ima izmjenjen režim odlaska na posao – tačnije, radi se manje u javnom sektoru sada nego prije pandemije. Da paradoks bude veći najavljuje se i povećanje plata u državnim firmama, dok istovremeno imamo činjenicu da je naša država pomogla privredu manje nego ijedna zemlja u Evropi, izuzimajući Moldaviju. Pominje se i pritisak na privatnike da povećaju plate, umjesto da se nađe model da se pomogne ovom sektoru, koji je po mom mišljenju na granici izdržljivosti”, govori za Hercegovina Promo jedan trebinjski preduzetnik.

Kada je u pitanju lokalni turizam, bilo bi dobro da se naprave napori i promoviše bezbjedan turizam tokom ljetne turističke sezone, a za to neće biti od velike koristi puko testiranje turističkih radnika koje je najavljeno i djelimično sprovedeno. Za korak koji bi obezbjedio Trebinju etiketu “bezbjedne turističke destinacije” u vrijeme pandemije bilo bi potrebno vakcinisati turstičke radnike (kako one zaposlene u smještajnim kapacitetima tako i zaposlene u ugostiteljskim ali i trgovačkim objektima). Nije teško zamisliti kakav bi to efekat proizvelo za brojne turiste pri izboru destinacije za odmor tokom predstojećeg ljeta, naravno uz adekvatnu promociju ove akcije.

“Safe tourism” sertifikat

Za ovakav korak, koji bi u izuzetno teškoj godini za sve osnažio, ali i dugoročno obilježio Trebinje kao ozbiljan turistički centar koji se dokazao i u specifičnim i teškim uslovima, bilo bi prema procjenama dovoljno oko 2.000 doza vakcina, a s obzirom da je Vlada Srpske najavila donaciju vakcina i za neke opštine u Federaciji BiH, nadati se da postoji dobra volja i da uticajni Hercegovci mogu izlobirati ovakav znak racionalne pažnje kod nadležnih u Banjaluci. Ili se možda ovom namjerom obratiti Vladi Srbije, koja je uz podršku predsjednika Vučića u više navrata pokazala spremnost za podršku namjenskim i razvojnim projektima u Trebinju. Tržišna cijena najpovoljnijih proizvođača za kontingent od 2.000 doza vakcina iznosi oko 15.000 KM, što svakako nije značajan iznos ni za lokalni budžet Grada.

Kada je već jasno da do početka ljetne sezone od završetka rekonstrukcije puta od Tjentišta do Foče, koji je izuzetno značajan za ovaj kraj, nema ništa, kao i da prvobitne najave da će aerodrom u Trebinju biti izgrađen do kraja ove godine, onda bi jedan ovakav znak pažnje sa viših instanci bio itekako dragocjen za najjužniji grad Srpske.

 

B.S.,

HP, april 2021.