Prije skoro tačno godinu dana, 9. marta 2020., Italija je nakon lokalnih uvela i opšti nacionalni karantin, drakonsku epidemiološku mjeru bez presedana koja je kasnije dobila naziv lockdown.

Italija je bila prva evropska zemlja u kojoj je pandemija novog korona virusa izbila, a lockdown je, prema mnogim stručnjacima, uveden prekasno – u zemlji je dotad bilo potvrđeno preko 5800 slučajeva zaraze (i 233 smrti), pri čemu je stvarni broj bio daleko veći.

Godinu dana kasnije mnogo toga se promijenilo, ali pandemijska noćna mora nije završila. Italija za Vaskrs ide u novi lockdown – drugi po redu, treći ako uračunamo sistem regionalnog i parcijalnog lockdowna, sličan onome u Velikoj Britaniji, uveden u novembru. Nakon što se u godinu dana epidemije covida-19 potvrđeno zarazilo preko 3 miliona, a umrlo preko 100 hiljada Italijana, broj novih slučajeva i smrti opet opasno raste. Od sedmodnevnog prosjeka novih dnevnih slučajeva od oko 12 hiljada prije mjesec dana došao je na oko 21 hiljade dnevno, prema stranici Our World in Data.

Sedmodnevni prosjek novih slučajeva u značajnom porastu je u cijeloj Evropskoj uniji od 19. februara do danas, nakon pada koji je počeo početkom januara.

 

 

Italija vraća puni lockdown

U Lombardiji, gdje je epidemija u Italiji prvo buknula i odakle su prošlog proljeća dolazili potresni prizori pretrpanih intenzivnih odjela i vojnih kamiona koji odvoze mrtve, od covida-19 umrlo je čak 30 hiljada ljudi, što je navodno više nego je u toj regiji poginulo ljudi u oba svjetska rata zajedno. Ako je neka regija stoga trebala doseći naveliko proklamirani kolektivni imunitet, odnosno “imunitet krda” koji bi zaustavio daljnji rast, to je trebala biti Lombardija.

Ali baš kao i u New Yorku u Americi, koji uprkos razornom prvom valu i dalje prolazi kroz drugi, jesensko-zimski, tako je i Lombardija danas jedna od takozvanih crvenih zona u Italiji, onih koje imaju najveći broj aktivnih slučajeva i u kojima je na snazi najstrožija razina mjera restrikcija: zatvoreni kafići, restorani, sve trgovine osim supermarketa i kioska, škole, parkovi i igrališta, zabrana posjeta drugim domaćinstvima, policijski sat i zabrana kretanja unutar zone te između zona osim zbog esencijalnih razloga, kako piše portal The Local Italy.

A italijanske vlasti su sada, baš kao što su u januaru učinile britanske, odustale od sistema regionalnih parcijalnih lockdowna i najavile nacionalni i potpuni lockdown.

“Ovih dana nalazimo se pred novim pogoršanjem zdravstvene krize. Svako mora učiniti sve što može da se ograniči širenje virusa. Ali prije svega vlada mora obaviti svoj posao”, izjavio je ove sedmice novi premijer Mario Draghi.

Massimo Galli, infektolog sa Univerziteta u Milanu, upozorio je u intervjuu za La Stampu u nedjelju da “engleska varijanta (korona virusa) postaje prevladavajuća” te da su škole i okupljanja mladih pokretačka snaga iza trećeg vala”. I zaista, iza najmanje 54% novih slučajeva u Italiji stoji britanski soj, za koji italijanski Viši zdravstveni institut procjenjuje da se širi 35-40% brže nego originalni soj virusa SARS-CoV-2.

Još gore, nova studija, objavljena u British Medical Journalu (koja još nije prošla stručnu recenziju), tvrdi da je britanski soj smrtonosniji za 64% u odnosu na originalni. Recentne studije također pokazuju da je zarazniji za oko 50%.

Protesti zbog lockdowna u Holandiji i Grčkoj

U isto vrijeme, širom Evrope sve je više demonstracija zbog lockdowna, odnosno postrožavanja epidemioloških mjera. Krajem januara Holandiju su tako tresli burni i dijelom nasilni protesti zbog uvođenja policijskog časa od 21 sata do 4.30 ujutro, pri čemu je policija uhapsila stotine protestanata u Amsterdamu i Rotterdamu. Gradonačelnik Rotterdama Ahmed Aboutaleb tada je proglasio vanredno stanje koje daje policiji velika ovlaštenja, a gradonačelnik Eindhovena, John Jorritsma, nazvao je nasilne protestante “ološem”.

U Grčkoj, gdje je neka vrsta lockdowna na snazi od 7. novembra, ali broj slučajeva od početka februara ubrzano raste, protesti su izbili u utorak. Do dramatičnog sukoba policije i nekoliko hiljada protestanata u Atinii došlo je kada se grupa od dvjestotinjak ljudi uputila u policijsku stanicu na trgu Nea Smyrni, u mirnom predgrađu Atene, gdje je u nedjelju policajac palicom premlatio jednog mladića koji navodno nije poštovao epidemiološke mjere i koji se se oko toga prepirali s policijom. Protestanti su zatim divljali po centru grada, napadajući policiju metalnim šipkama i molotovljevim koktelima, a policija je odgovorila suzavcem i vodenim topovima. Najmanje pet policajaca je povrijeđeno, pri čemu je jedan bačen s motocikla i pretučen, a 16 protestanata je privedeno.

“Ovakvim ritmom novih hospitalizacija zdravstveni sistem prešao je svoja ograničenja osoblja i infrastrukture”, upozorio je   grčki ministar zdravstva Vassilis Kikilias i istakao”značajan broj” zaraženih britanskom varijantom korona virusa.

Protestuju i Šveđani gdje lockdowna ni nema: “Švedska je bolesna, zaustavite 5G”

U Švedskoj su, zanimljivo, protesti izbili iako tamo lockdown nije uveden – ni sada, a ni u prva dva vala epidemije. U Stockholmu su se stotine protestanata prošle subote okupile uprkos zabrani protesta, a pri rastjerivanju jedan policajac je povrijeđen. Organizator protesta nazvanog “Marš hiljada za slobodu i istinu” je teoretičar zavjera Filip Sjöström koji na svojoj Facebook stranici korona virus opisuje kao “plandemiju”, odnosno izrežiranu i lažnu pandemiju, piše The Local Sweden. Transparenti na protestu takođe su jasno dali do znanja o kakvom profilu demonstranata se radi: “Švedska je bolesna, zaustavite 5G”, “Eksperiment s vakcinom” i “Mediji su virus”.

Ipak, podaci jasno pokazuju da Švedska u posljednjih mjesec dana prolazi kroz treći val – prije mjesec dana sedmodnevni prosjek dnevnih slučajeva bio je 2907, a sad iznosi 3866. U ovoj skandinavskoj zemlji dosad je od covida-19 umrlo preko 13 hiljada  ljudi.

Protestuju i u Dublinu i Beču, a u Haagu i prostitutke

Stotine Iraca takođe su protestovali u Dublinu krajem februara protiv produženja tamošnjeg lockdowna sve do 5. aprila, pri čemu su se sukobili s policijom. Do sukoba je došlo kad je jedan protestant iz neposredne blizine ispalio vatromet u policijski kordon, nakon čega su uhapšene 23 osobe. Irska je ipak drastičnim mjerama u januaru uspjela “prelomiti” epidemiološku krivu.

Prošlog vikenda protesti protiv strogih mjera održani su i u Beču i Münchenu. U Holandiji su  početkom ovog mjeseca protestovale i prostitutke, nezadovoljne nemogućnošću da rade zbog lockdowna, a organiziovale su i striptiz-šou ispred zgrade parlamenta u Haagu.

Bosna i Hercegovina, koja je donedavno bila razglašena kao primjer odlične epidemiološke situacije (prosjek od 280 dnevnih slučajeva prije mjesec dana) uprkos krajnje blagim mjerama – ili barem njihovom provođenju – sad ima ubrzani rast. Trenutni prosjek dnevnih slučajeva iznosi 810. U susjednoj Srbiji nije pomogao ni program vakcinacije koji ide mnogo brže nego u Hrvatskoj i drugim zemljama (administrovano je više od 1.8 miliona doza vakcina) pa je u posljednjih mjesec dana prosjek novih slučajeva skočio s 1886 na 3965, s time da je danas potvrđeno više od 4600 novozaraženih, uz 26 umrlih.

Bosna i Hercegovina i Srbija na pragu novog lockdowna

Obje zemlje sve više naginju prema novom lockdownu u nekom obliku. Vlada Sarajevskog kantona je ovog vikenda uvela lockdown – zatvoreni su svi ugostiteljski objekti koji su do sada mogli raditi do 22 sata, a zatvoriće se i sve neesencijalne trgovine. Ostaće otvorene samo prodavaonice prehrambenih proizvoda, ljekarne i benzinske stanice.

Ipak, umjesto lockdowna u trajanju od jedne ili dvije sedmice, koji su tražili srpski epidemiolog i član Kriznog štaba Predrag Kon i drugi stručnjaci, vlada je zasad uvela samo djelimični lockdown vikendom – zabranu rada trgovinama i ugostiteljima, koji je stupio na snagu od sinoć u ponoć i vrijediće do ponedjeljka ujutro u šest sati. Dodatna mjera ograničenja je da nastava na daljinu, osim srednjih škola koje tako rade već sedam dana, od ponedjeljka kreće i za više razrede osnovnih škola.

Čini se da je britanski, a u manjoj mjeri i brazilski i južnoafrički soj, glavni pokretač novog vala u Evropskoj uniji. Britanski soj je već dominantan u Češkoj i Italiji, među ostalima.

Slučajno ili ne, i Hrvatska bilježi sve veći udio britanskog soja (još krajem prošlog mjeseca bilo ga je 20% među analiziranim uzorcima) istovremeno s novim rastom slučajeva – od sedmodnevnog prosjeka od 365 novih slučajeva dnevno prije mjesec dana do prosječnih 566 slučajeva na dan 11. marta. Porast je još uvijek preblag i previše recentan da bismo ga mogli prozvati novim valom, ali s obzirom na zabrinjavajuću situaciju u drugim evropskim zemljama, taj scenario nije isključen.

U Sloveniji, koja je odavno u lockdownu i gdje je početkom januara epidemiološka kriva konačno krenula u oštar pad, takođe se upozorava na mogućnost novog rasta zbog novih sojeva korona virusa.

“Kriva nam raste, možda se nalazimo pred novim valom epidemije”, kazao je u petak na vladinoj konferenciji za novinare Milan Krek, direktor nacionalnog Instituta za javno zdravlje.

Muke po vakcini

U Njemačkoj su predstavnici savezne i pokrajinskih vlada Njemačke ove sedmice dogovorili produženje mjera zatvaranja do 28. marta uz mogućnosti otvaranja zavisno o epidemiološkoj situaciji.

“Moramo preduzeti korake, ali to moraju biti koraci koji nas neće vratiti unazad”, rekla je njemačka kancelarka Angela Merkel u srijedu kasno naveče nakon sastanka s premijerima saveznih pokrajina.

Naravno, evropske muke po pandemiji dodatno pogoršavaju i razmirice zemalja članica zbog zatvaranja granica (čime se pokušava spriječiti širenje novih sojeva), problemi s isporukom naručenih vakcina, a sada i suspenzija vakcinacije vakcinom britansko-švedskog proizvođača AstraZeneca u 10 evropskih zemalja zbog zabilježenih slučajeva smrti nakon vakcinacije u Bugarskoj, Austriji, Danskoj i Italiji.

A dok se izlazu iz pandemije i dalje ne nazire kraj građani EU, očito, sve više gube strpljenje zbog novih-starih mjera kojima se ista ta pandemija pokušava zaustaviti.

 

 

 

Izvor: Buka