Trebinje i Hercegovina je često inspiracija mnogim novinarima, filmskim radnicima i umjetnicima generalno. Naš kraj odiše nečim što drugi sigurno nemaju, a ponekada se pitamo da li smo i u kojoj mjeri svi mi stanovnici ovih krajeva svjesni ovog fenomena. Prenosimo tekst iz  beogradskog lista “Politika”, sa kraja 2006. godine, inspirisan Trebinjem njegovom rijekom i mostovima koji je krase:

 

 

” Za Trebinje se kaže da je grad sunca i platana. Jedan je od najlepših gradova Bosne i Hercegovine.
Smešten je na reci Trebišnjici, jednoj od najvećih ponornica u Evropi, na obodu Trebinjskog polja, ispod Leotara. To je rodni grad čuvenog pesnika Jovana Dučića.
Prvi put se spominje u 10. veku pod nazivom Tribunija, koji se kasnije promenio u Travunija, a današnji naziv datira iz 16. veka. U vreme uspona srednjovekovnih država sa ovih prostora i u tursko doba Trebinje je bilo glavno odmorište i stanica karavana koji su išli iz Dubrovnika za Bosnu i Srbiju. U srednjem veku, nepunih 200 godina, Trebinje je bilo pod vlašću Nemanjića, a zatim pod upravom bosanskog kralja Tvrtka Kotromanića. U 17. veku bilo je središte kapetanije. U vreme Austrougarske ovaj grad je važan vojni centar opasan brojnim tvrđavama po okolnim visovima, koje i danas dominiraju ovdašnjim pejzažima.

U njegovom današnjem izgledu jasno se izdvaja staro urbano jezgro i nova gradnja. Za razliku od ostalih hercegovačkih gradova i gradića, u Trebinju je najviše izražena, u gradnji starih objekata, mešavina primorskih i orijentalnih uticaja.

Trebinje i Trebišnjicu krase i mostovi, a jedan od lepših je Perovića (Arslanagića) most, sagrađen u drugoj polovini 16. veka. Sagradio ga je Mehmed-paša Sokolović. Tu su još i Kameni most, izgrađen 1953. godine, zatim Andrićev i Geljov most.

U Trebinju treba videti i Hram presvete Bogorodice podignut na brdu Crkvina, koji je verna kopija manastira Gračanica na Kosovu i zato ga mnogi zovu hercegovačka Gračanica. Hram se može videti sa svake tačke u Trebinju i smatra se najlepšom sakralnom građevinom u istočnoj Hercegovini.

U ovom gradu postoje izuzetni uslovi za verski turizam, jer je kroz vekove podignuto puno verskih objekata – Pravoslavna crkva Preobraženja Gospodnjeg u centru grada čija je gradnja trajala od 1888. do 1908. godine, zatim manastir Tvrdoš posvećen uspenju presvete Bogorodice koji je od grada udaljen 4,5 kilometara. Prema narodnom predanju, manastir su osnovali sveti car Konstantin i njegova majka Jelena. Manastir svetih apostola Petra i Pavla je u Petrovom Polju, a manastir Duži posvećen je Pokrovu presvete Bogorodice. Tu je i Osman-pašina džamija sagrađena 1729. godine. Sadašnja katolička katedrala, nekada crkva Blažene djevice Marije, podignuta je krajem 19. veka.

Najznačajniji kulturni događaj u gradu su, svakako, Dučićeve večeri poezije, manifestacija kojom se zvanično završavaju Trebinjske letnje svečanosti.

Ovaj hercegovački grad je dobro povezan sa mnogim mestima: od Dubrovnika ga deli 30 kilometara, od Mostara 135, od Bileće 30, Nikšića 70, Herceg Novog 40 kilometara…

———————————————————–

Preobraženje na filmu

Denis Cvitičanin, zaljubljenik u sedmu umetnost, rođeni Zagrepčanin, žitelj Beograda i Novog Sada koji sada živi u dalekoj Kanadi, u Vankuveru, bio je toliko oduševljen Trebinjem da je poželeo da lične impresije prenese na filmsko platno: tako je nastao dugometražni dokumentarni film “Preobraženje u Trebinju – Hercegovina” koji će se do kraja godine premijerno emitovati na TV Republika Srpska, a zatim će se pojaviti i na televizijama u Srbiji.

– Film “Preobraženje u Trebinju” hronološki prati trodnevnu proslavu Preobraženja Gospodnjeg u ovom lepom gradu u toku koje se održavaju religiozne i kulturne svečanosti – kaže Denis.

Autor ističe da najviše voli mostove, jer spajaju obale, gradove, zemlje i – narode: otud ih je potrebno stalno graditi, i u stvarnosti, i umetničkim vizijama. ”

Snežana Prljević
objavljeno: 13.12.2006.