Prilikom posjete Londonu jedno od omiljenih destinacija svih turista je dom Britanske kraljevske porodice. Prije nekoliko dana objavili smo fotografiju koju smo napravili prilikom posjete glavnom gradu Engleske i Velike Britanije, a ovom prilikom vam predstavljamo četrdeset zanimljivih činjenica o istoriji, statistici i zanimljivostima vezanih za ovo zdanje.

1. Bakingemska palata je Kraljičina rezidencija u Londonu, ali Palata sv. Džejmsa je ceremonijalna rezidencija.

2. Ima 755 soba. Od toga 19 soba, 52 gostinske i kraljevske spavaće sobe, 188 soba za osoblje, 92 kancelarije i 78 kupatila.

3. Glavna statistika: sa prednje strane je dugačka 108m, 120m široka i 24m visoka. Ukupna površina Palate je 77.000 kvadratnih metara.

4.Sada se nalazi na mestu nekadašnje bašte sa dudovima koju je posadio kralj Džejms III (1603-1625) kako bi skupljao svilene bube. Nažalost, posadio je pogrešnu vrstu duda i proizvodnja svile nikada nije zaživjela.

5. Džon Šefild, treći erl od Malgrejva i markize od Normanbije, je postao vojvoda od Bakingema 1703. Sagradio je Bakingemsku kuću kao svoj dom u Londonu.

6. Kralj Džordž III je 1761. godine kupio kuću za svoju suprugu, kraljicu Šarlotu, kako bi je koristila kao udobnu kuću u blizini Palate sv. Džejmsa. Postala je poznata kao Kraljičina kuća i 14 od 15 djece Džordža III je rođeno baš ovdje.

7. Arhitekta Džon Neš ju je preuredio u palatu, 1820. Prvi monarh koji ju je zvanično koristio je kraljica Viktorija koja se preselila ovdje u 1837. Vilijam IV, prethodni monarh, je više volio Klarens haus i Palatu sv. Džejmsa.

8. Ona je dom samog vrha države i kraljičino prebivalište. U njoj trenutno živi preko 800 članova osoblja.

9. Prednje dvorište Palate nije postojalo do 1911, kada je dodato u znak sjećanja na kraljicu Viktoriju. Ograda i kapije su takođe dodati 1911. godine

10. Portlandski kamen na fasadu je dodat 1913, jer je originalni francuski kamen uništen tokom vremena. Arhitekta Ašton Veb je uradio novi dizajn kojim su svi bili iznenađeni – od prljave sive boje do blistavo bijele.

Čuveni balkon, Foto: Avodrocc/Flickr
Čuveni balkon, Foto: Avodrocc/Flickr

11. Balkon je jedan od najpoznatijih na svijetu. Kraljica Viktorija je prvi put izašla na njega 1851. Džordž VI je uveo običaj leta Kraljevskog vazduhoplovstva, kada se čitava porodica pojavila na balkonu.

12. Istočna strana je posljednja sagrađena. Godine 1840, kraljica Viktorija je naložila izgradnju usled rastuće porodice kojoj je bio potreban dodatni prostor.

13. 1902. godine, Palata je bila i operacioni prostor kralja Edvarda VII koji je patio od peritonitisa. Operisan je u njoj, a te godine u avgustu, Edvard VII je tu i krunisan.

14. Postoji 1.514 vrata i 760 prozora. Prozori se čiste jednom u 6 nedelja.

15. Struja je uvedena sobi za balove 1883, a do 1887. godine je proširena i na cijelu palatu. Danas se koristi preko 40.000 sijalica.

16. Neke sobe su uređene u kineskom stilu jer predstavalju namještaj i dekor koji se prvenstveno nalazio u regentovom kraljevskom paviljonu u Brajtonu (koji je Viktorija prodala kako bi skupila novac za dogradnju u Palati).

17. Bašta ima preko 40 ari, heliodrom, jezero i teniski teren. U njoj živi preko 30 vrsta ptica i preko 350 vrsta divljeg cvijeća od kojih su neke vrste vrlo rijetke. U njoj se dešavaju teniski turniri, muzički koncerti, baštenske zabave i dječije zabave sa domaćinima obučenim u kostime dječijih junaka.

Foto: Tobiashm/Flickr
Foto: Tobiashm/Flickr

18. Jedini monarh koji je ovdje rođen i umro ovdje je Edvard VII, rođen 1841, a umro 1910. Vilijam IV je rođen ovdje. Kraljica je rodila princa Endrjua i Čarlsa ovdje.

19. Šifražetkinje su 1914. godine pokušale da se izbore za prava žena ispred palate. Vezale su se za ogradu i pokušale da time dobiju prava na glasove žena u peticiji.

20. U toku Drugog svjetskog rata, Bakingemska palata je pretrpila 9 bombi. U nekoliko navrata, u njoj su se nalazili kralj Džordž VI i Elizabeta koji su jedva izbegli smrt. U napadu je preminuo Stiv Robinson, policajac na dužnosti, u sjevernom dijelu zgrade koja je potpuno uništena. U bašti postoji ploča u znak sjećanja na njega.

21. Pitanja životne sredine su od velikog značaja u vođenju Bakingemske palate. Kombinovanje toplote i jedinice električne energije (CHP) pomažu da se smanji potrošnja energije; LED svijetla smanjuju električnu potrošnju; dvostruko zastakljena svijetla takođe smanjuju gubitak energije. U bašti, 99% zelenog otpada se reciklira na licu mjesta.

22. Četiri kraljevske bebe – Princa od Velsa, princezu En Elizabet, vojvodu od Jorka i princa Vilijama – krstio je Arhiepiskop Kenterberijski u muzičkoj sobi Bakingemske palate.

23. Zastava se uvek vijori iznad Bakingemske palate. Kada je kraljica u rezidenciji The Royal Standard zastava je podignuta. Kada suveren nije prisutan, onda je tu the Union Flag. Čovjek koji ima ulogu da diže i spušta zastave na Bakingemskoj palati je “flag serjeant”.

Jedna od mnogih proslava, Foto: wyzik/Flickr
Jedna od mnogih proslava, Foto: wyzik/Flickr

24. Bakingemska palata ima svoju kapelu, poštu, bazen, osoblje kafeterije, ljekara hirurgije i bioskop.

25. Iako je Bakingemska palata dobro poznata ipak i ona ima svoj poštanski broj: SW1A 1AA. To je jedina zgrada sa tim brojem mada House of Commons ima sličan – SW1A 0AA.

26. U palati ima preko 350 satova, i to je jedna od najvećih kolekcija satova koji rade. Dva časovničara ih pregledaju svake nedjelje i brinu se da funkcionišu kako treba.

27. Smjena garde izvršava se u dvorištu ispred zgrade u 11.30 prije podne. U ovoj ceremoniji vojnici koji su bili na dužnosti u Bakingemskoj palati i palati Svetog Džejmsa, se zamjenjuju sa “novom gardom”. Vojni bend svira muziku koja varira od marševa do najvećih hitova grupe Abba. Kada je rođendan nekom iz kraljevske porodice sviraju se rođendanske pjesme.

28. Jedan ritual koji većina posetilaca ne vidi je dnevna vuča šljunka u dvorištu ispred Bakingemske palate. Svaki dan se čisti i češlja pomoću mehaničkih uređaja, čak i na Božić. Kasnije u toku dana inspekcija prođe još jednom u slučaju da je neko đubre zalutalo. To pomaže da dvorište uvijek izgleda besprijekorno.

29. Najveća soba u Palati je Ballroom, gdje se skupljaju investitori na banketima. Dugačka je 36,6 metara, široka 18, i visoka 13,5. Otvorena je 1856. godine kada je balom proslavljen završetak Krimskog rata.

30. Gomile ljudi se često skupljaju oko Bakingemske palate kako bi proslavili neki nacionalni praznik ili neko drugo dešavanje. Na kraju II Svjetskog rata, hiljade njih se okupilo da pozdrave kralja Džordža VI i Vinstona Čerčila. Preko milion ljudi je opkolilo oblast oko Palate da bi obilježili zlatni jubilej kraljice 2002. godine.

Foto: jimmyharris/Flickr
Foto: jimmyharris/Flickr

31. Prvo Udruženje vodiča kroz palatu osnovano je 1937. da bi se tada 9-godišnjoj princezi Elizabeti omogućilo da bude devojčica vodič. Činila su ga djeca kraljevskog domaćinstva i zaposlenih u palati. Štab se nalazio u bašti palate ali je, sa izbijanjem II svetskog rata, Udruženje zatvoreno.

32. Pravilo oblačenja za Bakingemsku palatu se mnogo promjenilo za više od dva vijeka. Godine 1924. premijer Remsi Mekdonald je bio prvi čovek koga je u Palati dočekao monarh, a on je došao u dnevnom odijelu, i to je prvi i jedini put da se tako nešto desilo. Nošenje večernjih haljina je bilo obavezno sve do II svjetskog rata, dok danas ne postoji zvanično pravilo oblačenja.

33. Kada su u posjeti šefovi država, oni su obično smješteni u sobama pod nazivom Belgian suite, na prizemlju Palate. Ove sobe su prvi put pripremljene za ujaka princa Alberta, Leopolda I, prvog belgijskog kralja. Kralj Edvard VIII je takođe živio u ovim sobama za vrijeme svoje kratke vladavine.

34. Bakingemska palata nije privatno vlasništvo kraljice kao pojedinca. Kao i dvorac Vindzor (Windsor Castle) i Palata Holirudhaus (the Palace of Holyroodhouse) i Bakingemska palata je vlasništvo kraljice kao suverena.

Foto: S Pakhrin/Flickr
Foto: S Pakhrin/Flickr

35. Džon Neš, arhitekta koji je zadužen za obnavljanje unutrašnjosti Palate, takođe je sagradio kraljevsku konjušnicu, All Soul’s Church Langham Place, Regent Street i Carlton House Terrace, i preuredio the Haymarket Theatre.

36. Hiljade istorijskih ličnosti posjetilo je Bakingemsku palatu od kada je ona postala rezidencija suverena u Londonu. Između ostalih u njoj je boravio 7-godišnji Mocart, zatim Feliks Mendelson, Johan Štraus Mlađi, Čarls Dikens, JF Kenedi, Mahatma Gandi, Nil Armstrong, Nelson Mendela.

37. Bakingemska palata nije samo kraljičina kuća u Londonu: vojvoda od Edinburga, vojvoda od Jorka, grof i grofica od Veseksa, princeza Aleksandra – takođe imaju svoje privatne kancelarije i apartmane u okviru Palate.

St. James park, Foto: Veroneavaeh/Flickr
St. James park, Foto: Veroneavaeh/Flickr

38. Više od 50.000 ljudi svake godine posjeti Palatu, u ulozi kraljičinih gostiju na banketima, ručkovima, večerama, i zabavama. Kuhinja Bakingemske palate može da napravi i servira oko 600 porcija u isto vrijeme.

39. Od 1993. the State Rooms of the Palace otvorene su i za javne posjete tokom avgusta i septembra, kada kraljica nije u zgradi.

40. Redovne audijencije kraljice sa britanskim premijerom tradicionalno se odigravaju u Sobi za audijenciju pri Bakingemskoj palati. Tokom rata su audijencije kralja Džordža VI sa Vinstonom Čerčilom bile manje formalne – njih dvojica bi se prvo poslužila hranom sa švedskog stola prije nego što bi sjela da razgovaraju u privatnosti.