Trebinje je po broju đaka na 10. mjestu u Republici Srpskoj, iza između ostalih Zvornika, Prnjavora, Teslića, Laktaša… Istočni Mostar nema školu, dok je na Berkovićima 215 đaka.

Demografska slika u RS je sve lošija, što najbolje pokazuju osnovne škole u kojima zvono iz godine u godinu na nastavu poziva sve manje osnovaca, pa je tako na početku 2017/2018. godine u klupama bilo 91.370 učenika, što je za 1.313 đaka manje nego godinu ranije.

U tom periodu ugašeno je 38 odjeljenja, a alarmantan je podatak da brojne škole, naročito u manjim sredinama, imaju daleko manje učenika nego što je predviđeno. Posebno zabrinjava to što pojedine škole imaju manje od 25 đaka, koliko je optimalno da ih bude samo u jednom odjeljenju. Ipak, u najnezavidnijem položaju je škola u Kupresu u RS, gdje broj đaka nije čak ni dvocifren.

Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, u školske klupe na početku ove školske godine najviše đaka sjelo je u Banjaluci, Bijeljini i Prijedoru. Sa druge strane, učenika uopšte nije bilo u Istočnom Mostaru i Istočnom Drvaru, a manje od stotinu đaka imale su škole u osam opština.

– Najmanje učenika je u Kupresu, svega devet, a ništa bolja situacija nije ni u Istočnom Starom Gradu, gdje ima 20 đaka. Manje od stotinu učenika bilo je u Trnovu, Novom Goraždu, Petrovcu, Krupi na Uni, Jezeru i Kalinoviku – pokazuju podaci Zavoda za statistiku.

Načelnica Istočnog Drvara Milka Ivanković objasnila je da ova opština nema osnovnu školu, ali da đaka ima.

– Naša djeca se školuju u Ribniku i Drvaru, a neki odlaze i u Banjaluku. Ovdje je nekada postojala škola, ali je tokom ratnih dejstava srušena, tako da od formiranja opštine nemamo obrazovnu ustanovu – rekla je Ivankovićeva i dodala da se u ovoj maloj opštini, uprkos teškim uslovima, djeca rađaju jer ima mladih bračnih parova.

Načelnik opštine Istočni Mostar Božo Sjeran kaže da je jedina škola u ovoj opštini prestala da radi prije dvadesetak godina.

– Škola je radila nekoliko godina poslije rata, ali je zatvorena zbog manjka đaka. Prošle školske godine nismo imali nijednog upisanog prvačića, a ove godine ih je troje, koji se školuju u Nevesinju – rekao je Sjeran.

U opštini Jezero postoji Osnovna škola “Vuk Karadžić”, ali je, nažalost, tvrdi načelnica Snežana Ružičić, đaka iz godine u godinu sve manje.

– Prije osam godina bilo je oko 160 učenika, a sada ih je manje od 100. Radujemo se što će nam se uskoro doseliti porodica iz Šipova koja ima šestoro djece, a i lani je rođeno 11 beba, tako da postoji nada da će škola biti bogatija. Za sada, nema kombinovanih odjeljenja, što je dobro – rekla je Ružičićeva.

Ona je dodala da je najveći problem ove lokalne zajednice velika nezaposlenost.

– Socijalna karta stanovništva je teška i naši građani rade u susjednom Šipovu, Jajcu i Mrkonjić Gradu. Veliki broj porodica živi od stoke i rada na njivi – rekla je Ružičićeva.

Demograf Stevo Pašalić ističe da su podaci Zavoda za statistiku pokazatelj negativnih demografskih trendova koji su prisutni na ovim prostorima duži niz godina.

– U Srpskoj je 2003. godine bilo 124.000 osnovaca, a 15 godina kasnije u školama je 33.000 đaka manje. Najveći broj stanovnika gubimo migracijama koje sve više uzimaju maha, a ne nedovoljnim rađanjem iako je i ono na niskom nivou. Na godišnjem nivou RS nedostaje 7.000 novorođene djece kako bi se približili prostoj stopi reprodukcije – rekao je on.

Pašalić je istakao da RS treba da se ugleda na Srbiju i donese set mjera populacione politike.

– Dobra mjera koju je Srpska uvela je nadoknada za nezaposlene majke, ali ne možemo očekivati da to dovede do bebi-buma jer se u demografiji ništa ne dešava preko noći.

Treba raditi na populacionoj edukaciji, a 11.000 studenata na Univerzitetu u Istočnom Sarajevu će kroz mjesec-dva biti obuhvaćeno edukacijom o stvaranju svijesti o neophodnosti povećanog rađanja – dodao je Stevo Pašalić.

Lokalne zajednice sa najvećim brojem đaka

Banjaluka   15.859

Bijeljina     8.881

Prijedor     5.384

Doboj           4.948

Zvornik       4.077

Gradiška    3.716

Laktaši      3.394

Teslić         3.179

Prnjavor      2.857

Trebinje      2.598

Lokalne zajednice sa najmanjim brojem đaka

Kupres  RS                 9

Istočni Stari Grad  20

Trnovo                     67

Novo Goražde         89

Petrovac                 89

Krupa na Uni          93

Jezero                      95

Kalinovik              97

Han Pijesak          212

Berkovići             215

 

 

Izvor: Glas Srpske