Ovih dana je, uz godišnjicu smrti poznatog pjesnika, aktuelizovana priča o značajnom kulturno-istorijskom spomeniku u kome su svojevremeno boravili Aleksa Šantić, Svetozar Ćorović, a kasnije i slikar Lazar Drljača.

Za vrijeme austro-ugarske aneksije Bosne i Hercegovine u domaćoj arhitekturi pojavljuje se jedan novi tip zgrade za stanovanje koja se naziva – vila. Bio je to slobodnostojeći objekat u vrtu, sa visokim drvećem i cvijećem.

Stambeni objekat – Vila Šantića smještena u konjičkom selu Borci, jedan je od najljepših primjera ovog tipa arhitekture i tipološki odgovara austrougarskoj vili. Poglavar Bosne i Hercegovine, barun Benko, je 1902.godine sagradio vilu na Borcima u kojoj je često boravio sa društvom dolazeći u lov. Nakon deset godina, 1910.godine, prodao je vilu trgovačkoj porodici Šantić iz Mostara.

Već 1913.godine, poznati pjesnik Aleksa Šantić se nastanio u ovoj vili, kada je bio protjeran iz Mostara od strane okupatorske vlasti zbog svojih rodoljubivih pjesama. Kao dobar prijatelj, a i u rodbinskoj vezi sa Šantićima, u vili je jedno vrijeme boravio i Svetozar Ćorović.

santica vila 2Šantića vila danas

Poslije I svjetskog rata Aleksa Šantić je prodao vilu Domu zdravlja Mostar, koji je 1928.godine vilu namjenio za dječiju rehabilitaciju nadogradnjom još jednog sprata. U II svjetskom ratu vila je služila kao partizanska bolnica, a u tom periodu je značajno i stradala.

Poslije II svjetskog rata Ministarstvo šuma BiH je obnovilo vilu za svoje potrebe i pretvorilo je u šumsko-lovačku kuću. Godine 1960.u Šantića vilu je uselio, zbog bolesti, i do smrti 1970.godine boravio akademski slikar Lazar Drljača, koji je i sahranjen po sopstvenoj želji na proplanku, neposredno uz vilu. Objekat je u ratu 1992.-1995. godine devastiran i do danas nije obnovljen uprkos deklarativnoj želji nadležnih organa opštine Konjic.

U martu 2006. godine Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine donijela je odluku da se mjesto i ostaci istorijske građevine – Šantića vila na Borcima kod Konjica proglasi nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.

Do kada će čekati na obnovu, ostaje da se vidi.

 

HP, februar 2015.