Zaduženost stanovništva u RS iz dana u dan se povećava, a prosječan dug na kraju trećeg tromjesečja prošle godine popeo se na 2.025 KM.

 

 

Podaci Agencije za bankarstvo pokazuju da je prosječni dug bankama, mikrokreditnim organizacijama i lizing društvima na kraju septembra povećan za 15 KM u odnosu na kraj juna. Zaduženost je u odnosu na kraj marta porasla za 50, a u poređenju sa krajem 2014. godine za 70 KM.

Stanovništvo se u prvih devet mjeseci prošle godine zadužilo za 2,688 milijardi KM, a najveći dio odnosi se na bankarske kredite koji su dostigli 2,471 milijardi KM. Zaduženost po stanovniku kod komercijalnih banaka porasla je za 73 KM tokom prvih devet mjeseci prošle godine. Svaki stanovnik Srpske duguje bankama 1.862, dok je na kraju 2014. godine dug iznosio 1.789 KM.

U strukturi plasiranih kredita sa 1,806 milijardi KM, odnosno 70 odsto ukupne vrijednosti zajmova dominiraju nenamjenski potrošački krediti koji zbog prilično visoke kamate važe za najnepovoljnije.

Profesor Ekonomskog fakulteta u Banjaluci Vujo Vukmirica smatra da je rast zaduživanja stanovništva kompleksan problem koji traje godinama.

– Pad kupovne moći stanovništva i veliki broj nezaposlenih doveli su do rasta duga, a taj trend će vjerovatno biti nastavljen i u ovoj godini, jer je teško očekivati veliki pomak naprijed kada su u pitanju ova dva parametra – smatra Vukmirica.

Sekretar Pokreta potrošača RS Dragovan Petrović smatra da bi stanovnici trebalo da se drže stare narodne poslovice – svaki dug je loš drug.

– Opravdana su samo zaduženja za rješavanje nekih važnih pitanja poput stambenog, dok je svako zaduživanje radi potrošnje na putovanja ili život na visokoj nozi jako neisplativo. Stanovništvo se zadužuje kako bi obezbijedili bolji standard i dolaze u stanje prezaduženosti kada im rate prevaziđu nivo prihoda – kaže Petrović.

Za razliku od banaka prosječan dug stanovništva prema mikrokreditnim organizacijama i lizing društvima je blago smanjen. Mikrokreditne organizacije kreditirale su stanovništvo u prvih devet mjeseci 2015. sa 211,4 miliona KM, a prosječna zaduženost smanjena je sa 161 marke na kraju 2014. godine na 159 KM. Lizing društva potražuju od stanovništva po osnovu finansijskog lizinga 5,4 miliona ili u prosjeku četiri marke, a prosječan dug po stanovniku smanjen je za jednu marku u odnosu na kraj 2014. godine.

Zaduženost po stanovniku

30. septembar 2015.   2.025 KM

30. jun 2015.   2.010 KM

31. mart 2015.   1.975 KM

31. decembar 2014. 1.955 KM

Struktura prosječnog duga stanovništva (devet mjeseci 2015. godine)

1.862 KM – banke

159 KM – mikrokreditne organizacije

4 KM – lizing društva

 

Izvor: Glas Srpske