Putovanja su od pamtivijeka privlačila stanovnike ove planete, pa su mnoga nepoznata mjesta postala dio atlasa, a neka su svoje mjesto u geografiji obezbijedila zahvaljujući ne samo onom što mogu da ponude, nego i neobičnim nazivima. Svoje predstavnike na toj listi ima Republika Srpska, a društvo joj prave FBiH, Srbija i Hrvatska.

U Hercegovini postoje Skočigrm i Budalice

Gotovo da nema opštine ili grada od Trebinja do Novog Grada koji među svojim naseljima nemaju neko koje privlači pažnju i budi radoznalost zahvaljujući imenu upisanom na kartama. U nekima od njih danas živi svega desetak stanovnika, pa i manje, ali i dalje „žive“ asocirajući na voće, životinje, tugu, čemer, predmete, zanate i osjećanja, te luke i potoke.

Najjužniji grad RS – Trebinje, u zagrljaju drži naselja koja se zovu Gola Glavica, Konjsko, Kučići, Necvijeće i Skočigrm. Na putu ka sjeveru Srpske je Bileća, koja u svom sastavu ima naselja Vlahinja i Orah, a po neobičnim nazivima mjesta slijedi Ljubinje sa naseljima Žabica, Grablje i Gaćine.

Žabica se nalazi na obroncima planine/brda Ilija i udaljena je 15 kilometara od Ljubinja. Podijeljena je na Gornju i Donju Žabicu, a jedan od starijih pomena ovog naselja, prema nekim podacima, potiče iz 15. vijeka, u kome se pominju trgovci Simo Milutinović i Rašin Milutinović.

Na teritoriji opštine Nevesinje je naselje Lakat. Rudo ima Budalice i Radoželje, a Višegrad Babin Potok, Vučine, Pijavice i naselja Orahovići, Ubava i Češalj, koje se prvi put pominje još u 17. vijeku kao dom lokalnih češljugara.

Vučija Luka, Pjevalovac i Smrtići

Istočno Sarajevo ima Vučiju Luku i Blizance, a Rogatica pod svojim okriljem naselja Vratar, Krvojevići i Mrgudići. Na području Sokoca su Vražići, Jabuka, Nepravdići, dok Vlasenica „kontroliše“ naselja Pustoše i Plakalovići.

Na području opštine Zvornik su Gušteri i Ekonomija, poslije kojih slijedi Bijeljina. Među brojnim naseljima na teritoriji ovog grada su i Amajlije, Glavičice, Golo Brdo i Kriva Bara.

Petrovo ima naselje koje nosi naziv Kaluđerica, na području Šamca je Tišina, Derventa ima naselja Pjevalovac, Osinja, Crnča i Bunar, a Prnjavor Gornje i Donje Smrtiće, Pečeneg Ilovu i Gusak.

Čelinac „gospodari“ Kablovima, Banjaluka ima Debeljake, a Prijedor naselje Zecovi, koje datira još iz srednjeg vijeka i koje je interesantno i stranim arheolozima. Kozarska Dubica ima Veliko i Malo Dvorište, a Novi Grad svoje naselje Ćele.

Na teritoriji BiH nalaze se i mnoga druga mjesta „primamljivih“ naziva. Među njima su Sretnice i Vrapčići kod Mostara, te Rajska kod Gradačca, Zavolje kod Ključa, Popržena Gora kod Kaknja, te Suzina kod Stoca, Tugovići kod Tešnja i Mrakovi kod Kiseljaka.

Svinjište, Padež i Visibabe u Srbiji

Porijeklo naziva mnogih sela je teško dokučiti, dok su neka ime dobila po legendama koje se tiču njihovog nastanka, a u Srbiji i danas pokušavaju da promijene neke od imena mjesta u kojima žive.

Veliki broj sela u Srbiji ima nesvakidašnja i neuobičajena imena. Tako postoje Palestina, Žbevac, Svinjište, ali i Obzir, Dupeljevo, kao i Smrdić. Porijekla njihovih naziva je teško dokučiti, jer su nastala iz jezika kakav se govorio prije, a u međuvremenu mnogi glasovi su se promijenili, riječi izašle iz upotrebe ili izmijenile značenje, ali su se nazivi mjesta zadržali.

Tako mnogi profesori koji se bave proučavanjem jezika i toponima (nazivima mjesta) ističu da Obrva nema veze sa dijelom tijela, već da je naziv nastao zato što se tu nešto obruvalo, ali i da mjesto Padež, koje se nalazi nedaleko od Kruševca, nema veze sa gramatikom.

Legenda kaže da je ime nastalo jer su se u njegovim šumama krili hajduci, od čijih su pušaka padali Turci. Žlna je naziv dobila po žuni, vrsti djetlića, a Bzovik po bzovi, odnosno zovi.

Na listi naselja sa neobičnim nazivima u Srbiji su i Trudelj, koji se nalazi u opštini Gornji Milanovac. Selo je ime, prema predanju, dobilo zbog toga što su trudne žene iz sela donosile kamenje za zidanje Ostrovice, za vrijeme „proklete“ Jerine.

Naziv sela Visočka Ržana, kod Pirota, upućuje na raž, koja odlično uspijeva u ovom području. Prema jednoj legendi, naziv je dobilo prema jakom vjetru koji „reže“ dok duva.

Ljubiš je jedno od većih zlatiborskih sela i rodno mjesto čuvenog pjesnika za djecu Ljubivoja Ršumovića. Nesvakidašnja imena imaju i Mozgovo kod Aleksinca, Donje Brijanje kod Bojnika, odnosno Leskovca, Visibaba kod Požege. Tu je i selo Smrdić, koje je 2005. godine promijenilo ime u Izvor.

Po simpatičnim nazivima ne zaostaje ni Hrvatska. Na njenim kartama mogu se naći naselja Babina Greda, Skakavac, Generalski Stol i Sveti Petar u Šumi. Hrvatska nudi i mnoga druga arhaična i danas prilično smiješna imena naselja koja vraćaju u neka davna vremena. Tu su Gornje i Donje Cjepidlake, Gaćice i Grudnjak.

Pregled naziva naselja u RS

Opština/grad      Naselje

Trebinje – Gola Glavica, Konjsko, Kučići, Necvijeće, Skočigrm

Bileća – Vlahinja, Orah, Zaušje

Ljubinje – Žabica, Grablje

Nevesinje – Lakat

Rudo – Budalice, Radoželje, Mokronozi

Višegrad – Babin potok, Vučine, Pijavice, Češalj, Ubava

Istočni Stari Grad (Istočno Sarajevo) – Vučija Luka

Rogatica – Vratar, Krvojevići, Mrgudići, Kukavice

Sokolac – Vražići, Jabuka, Nepravdići

Vlasenica – Pustoše, Plakalovići

Zvornik – Gušteri, Ekonomija

Bijeljina – Amajlije, Glavičice, Golo Brdo, Kriva bara

Petrovo – Kaluđerica

Šamac – Tišina

Derventa – Pjevalovac, Crnča, Bunar

Prnjavor – Smrtići, Pečeneg Ilova, Gusak

Čelinac – Kablovi

Banjaluka – Debeljaci

Prijedor – Zecovi

Kozarska Dubica – Veliko i Malo Dvorište

Novi Grad – Ćele

Izvor: Glas Srpske