Na današnji dan 1871. godine u Trebinju rođen je srpski pisac i diplomata Jovan Dučić, član Srpske kraljevske akademije, čije je stvaralaštvo izuzetne versifikacije udarilo pečat srpskoj poeziji u prvoj polovini 20. vijeka. Za Dučića se često kaže da je najpoznatiji Trebinjac.

Jovan je rođen u siromašnoj seljačkoj porodici, u nekada selu Podglivlje, a danas dijelu urbanog Trebinja, u kamenoj kući na sprat, od koje su danas ostale samo zidine i stari čempres ispred nekadašnjih vrata.

Jovanova majka bila je Joka koja se prvi put udala za Šćepana Glogovca sa kojim je imala sina Rista i kćer Soku (Risto će biti taj koji će svom polubratu Jovanu omogućiti školovanje). Drugi put se Joka udala za Andriju Dučića iz Podglivlja sa kojim je rodila kćer Milu i sina Jovana.

Poslije očeve smrti 1878. sva briga oko djece pala je na pleća majke Joke. Uz maksimalne napore i odricanja Joka je uspjela da djecu odhrani i odgoji.

Jovan raste u sredini gdje su gusle bile i ostale prvo i osnovno obrazovanje svakog Hercegovca pa i njega. Priče o Trebinju i staroj Travuniji, o Dubrovniku i njegovoj gospoštini, o Mlečanima i Turcima, hajducima i uskocima imale su i te kakav uticaj na Jovanov intelektualni razvoj. Trebinje i njegovu okolinu u srcu je nosio do kraja života a o svojim zemljacima uvijek je imao najljepše mišljenje. Jednom prilikom je napisao:

“Vjerujem da su od sviju ljudi u našoj zemlji, Hercegovci po prirodi najučtiviji, najmanje skloni spletkama. Njihova uboga pokrajina napravila ih je skromnim, pobožnim i umjerenim…”

Spomenik Jovanu Dučiću u centru Trebinja

Osnovnu školu Dučić završava u Trebinju. Zbog vrlo teških uslova za život Jovan sa majkom napušta Trebinje i prelazi u Mostar, gdje ga prihvata njegov polubrat Risto Glogovac.

Završio je učiteljsku školu u Somboru i bio učitelj u srpskim školama u Bosni i Hercegovini, poslije čega je studirao pravo u Ženevi i Parizu, gdje je diplomirao.

Od 1912. do 1941. bio je diplomata Kraljevina Srbije i Jugoslavije i ambasador u velikim evropskim gradovima. Zajedno s piscima Aleksom Šantićem i Svetozarom Ćorovićem, takođe istaknutim srpskim patriotama, u Mostaru je pokrenuo književni list “Zora”. Već prvom pjesničkom zbirkom “Pjesme” 1901. predstavio se kao nadahnut liričar obuzet temama bola i usamljenosti, ljubavi i smrti.

U Drugom svjetskom ratu je među prvima javno ukazao na zločinačku prirodu ustaške Nezavisne Države Hrvatske i na genocid nad Srbima. Poslijeratna zvanična jugoslovenska književna kritika prokazala ga je kao četnički opredijeljenog.

Osim pjesama, od kojih su neke neprolazne vrijednosti, pisao je prozu, putopise, eseje, studije. Umro je 1943. u SAD i njegove kosti su počivale u državi Indijana do 22. oktobra 2000. godine, kada su po njegovoj želji prenesene u Trebinje, u manastir Hercegovačka Gračanica na brdu Crkvina.

 

HP / Nezavisne novine / riznicasrpska.net