Manastir Dobrićevo se nalazi sa lijeve strane magistralnog puta Bileća-Trebinje, oko 12 km južno od Bileće, nedaleko od Bilećkog jezera, u selu Orah. Prvobitno se nalazio pokraj same rijeke Trebišnjice u Dobrićevskom selu. Podignut je na temeljima ranohrišćanske bazilike, prema manastirskom pečatu iz 1232. godine.

 

Godine 1967, u ono vrijeme skupim i veoma složenim konzervatorskim zahvatom je prenesen na sadašnju lokaciju. Prenošenje je izvršeno u okviru projekta spasavanja spomenika kulture i umjetnosti iz potopljenog područja rijeke Trebišnjice, koji su realizovali stručnjaci naših Zavoda za zaštitu spomenika i Standford univerziteta iz Los Anđelesa (SAD).
Pored crkve na novu lokaciju preneseni su i neki pomoćni manastirski objekti, grobovi sa spomenicima, kao i Crkva Svetog Nikole sa Nistihalja, koja se danas uklapa u jedinstven arhitektonski kompleks manastira Dobrićevo.
Manastir Dobrićevo svojom arhitekturom i živopisom spada u red najznačajnijih srpskih srednjovjekovnih manastira. Sondažna, ali ne sistematska arheološka iskopavanja ukazuju da je manastir nastao prije XV vijeka, a narodna tradicija, tako prisutna i dominantna, vezuje ga za nemanjićki period, na što ukazuju i skromni ostaci fresaka srpskih vladara Svetog Simeona Mirotočivog i Svetog Stefana Dečanskog u najstarijim slovima centralnog živopisa. Stručni radovi i monografija ovog manastira takođe potvrđuju datiranje manastira u nemanjićki period.
Crkva manastira Dobrićevo posebno je interesantna za proučavanje istorije arhitekture, jer slikovito ilustruje preplitanje dva stila: raškog u osnovi crkve i gotskog u nadgradnji, nastalih pod uticajem raške arhitektonske škole i dubrovačke zakašnjele gotike.
Posebnu vrijednost ove crkve predstavljaju freske nastajale jedne preko drugih različitim tehnikama, od različitih živopisaca i u različitim vremenima, što je umnogome otežavalo njihovo skidanje i ponovno postavljanje. U zapisu Teodora Zografa iz 1672. godine, koji je ujedno i najranije datirani dokument o postajanju fresaka i njihovom retuširanju govori se da je crkvu obnovio pop Bajović (Jeromonah Mojsej), a da je autor fresaka slikar Teodor, ujedno i retušerstarijeg živopisa.
U starijim slojevima rađenim u alseko tehnici otkrivene su freske koje je radio Georgije Mitrofanović krajem XVI ili početkom XVII vijeka, koji je u to vrijeme smatran najznačajnijim freskopiscem (freskopisao manastir Zavalu, Pećku Patrijaršiju, Hilandarsku trpezariju).
U dugoj i burnoj istoriji manastir je bio centar duhovnosti i pismenosti, a istovremeno je služio i kao mjesto pomirenja zavađenih naroda i plemena pod „Dobrićevskim kolom“, tj. pod manastirskim polijelejem. To kolo, drveni polijelej, u stvari je remek djelo Gerasima Dobrićevca iz 1754. godine, rađeno u drvetu i sedefu i ukrašeno ikonama.
Među naročitim manastirskim svetinjama koje privlače pažnju brojnih posjetilaca su čudotvorne mošti nepoznatog Svetitelja, kao i freska Tajne Večere. Posljednjih godina manastirski kompleks se sve više uređuje, posjetioci su sve brojniji, a o Troičinu danu kada se održava Dobrićevski sabor, ovdje bude više hiljada posjetilaca i učesnika različitih kulturnih sadržaja. Manastir tako sve više dobija onaj sjaj, značaj i ulogu koju je imao vijekovima.

HP, decembar 2012.

Facebook komentari

komentar