Gacko je po nadmorskoj visini najuzdignutiji gorski dio Hercegovine, s prosječnom visinom od preko 1.000 metara, a opština broji oko 12.000 stanovnika.

 

Gacko je u srednjem vijeku bilo važan centar na dubrovačkom trgovačkom putu, koji je vodio do Foče. Gatačka župa pripadala je oblasti Podgorje, a Gacko se prvi put spominje 1276. kao mjesto sukoba između kralja Uroša i njegovog sina Dragutina. Dok su zapadni dijelovi Zahumlja ušli u prvoj polovini XIV veka u sastav Bosanske države, Gacko je ostalo u okviru Dušanove države.

Od kraja XIV veka pripada bosanskoj državi i nalazi se u posjedu porodice Hranića. Za vrijeme turske okupacije Gacko je bilo sjedište kadiluka, a u vrijeme Austro-ugarske sreza.

Vladimir Ćorović je mišljenja da je Gacko dobilo ime po Gotima, koji su kratko vrijeme vladali ovim krajevima.

Gacko se nalazi na raskršću puteva koji ga presijecaju na četiri, skoro identična, dijela: prema Nikšiću (jugoistočni pravac), Bileći i Trebinju (južni pravac), Nevesinju i Mostaru (zapadni pravac) te Foči i Sarajevu (sjeverni pravac). S obzirom da se nalazilo oduvjek na raskrsnici bitnih putnih komunikacija, razumljivo je da ima i bogato kulturno-istorijsko naslijeđe. Stari grad Ključ podigao je Sandalj Hranić, a njegov značaj je došao do punog izražaja za vrijeme vladavine Kosača, kada je bio bitno utvrđenje u borbi protiv Turaka.

Osim Ključa značajni su spomenici: srednjevjekovna crkva Svetog Nikole u selu Srđevići, crkva Svetog Dimitrija u selu Domrke, crkva Svete Trojice u selu Gareva i crkva Svetog Nikole u selu Gračanica (spominje se u dubrovačkim dokumentima iz 1278. godine), kao i nekropole stećaka u selu Slivlja i Stepen.

Osim pomenutog Gacko sa okolinom se odlikuje velikim bogatstvom prirodnih ljepota. Posebno mogu biti interesantna kampovanja na glacijalnim jezerima planine Zelengore. Osim zelengorskih jezera tu je i jezero Klinje koje je nastalo u vrijeme austrougarske okupacije, a ime je dobilo po toponomu Klina koji se nalazi u Gatačkom polju. Nastalo je po završetku izgradnje kamene lučne brane koja je trajala između 1891. i 1896. godine. Za vezivanje kamenih blokova od kojih su sačinjeni zidovi brane, korišten je vulkanski pepeo lave sa Vezuva. Brana koja je pravljena za potrebe navodnjavanja Gatačkog polja, je prva lučna brana na prostoru bivše Jugoslavije. Postoje planovi za punu turističku valorizaciju ovog jezera, što treba da donesu godine ispred nas. Za sada su sva pomenuta jezera interesantna izletnicima i zaljubljenicima u ribolov. U blizini Gacka, saobraćajnicom prem Foči nalazi se i Perućica, jedna od posljednjih preostalih prašuma u Evropi, kao i nacionalni park Sutjeska.

Gacko je vijekovima bilo omiljeno ljetovalište bosanskih kraljeva, porodice Kosača i plemića stare Dubrovačke Republike, a na ovim prostorima se bilježi i postojanje ugostiteljskog objekta (kod krčmarice Boljke na Čemernu) još u vremenu prije dolaska Turaka. Uz domaće specijalitete: gatačku jagnjetinu sa ražnja i ispod sača, cicvaru, sir i kajmak Gacko sigurno predstavlja zanimljivu destinaciju koju vrijedi posjetiti.

Facebook komentari

komentar