Navikli smo vas na neobično, pozitivno, lijepo i očaravajuće. Baš takva je i nova reportaža koju smo uradili samo za vas. I na Havajima nas ima, ponosnih Hercegovaca koji u svoj zavičaj šalju, kroz fotografiju i priču, dio duha ovog rajskog ostrva – da se bar na trenutak svi zajedno prepustimo čarima krajolika na kojima svevišnji svakako nije štedio kada ih je stvarao.

Tamo gdje majka zemlja još uvek rađa novo tlo, gdje se okean spaja sa nebom pod okriljem gordih vulkanskih planina, gdje muzika vjetra i talasa nikada ne prestaje. Zemlja, vatra, voda i vazduh u svom iskonskom, najjasnijem delanju – Havaji (Hawaii).

Kao posljednja pripojena dražava Sjedinjenim Američkim Državama (1959 godine), Havaji danas važe za jednu od najelitnijih svjetskih turističkih destinacija. Ovaj vulkanski arhipelag svakog mjeseca posjeti i do 1.000.000 turista iz cijelog sveta.

Havajska ostrva nalaze se su u centralnom dijelu Tihog okeana, a pripadaju polinezanskoj grupi ostrva. Zajedno sa Melanezijom i Mikronezijom čine Okeaniju. Polinezija danas broji više od 6 miliona stanovnika, a obuhvata više od hiljadu ostrva među kojima su, pored Havaja, Tonga, Tahiti, Bora Bora, Samoa, Kukova i mnoga druga ostrva.

Ova američka država najizolovaniji je arhipelag na svijetu – oko 4.000 km okeana leži između njih i Sjeverne Amerike, najbližeg kontinenta. Stari naziv za Havaje bio je “sendvič ostrvo”. Ona obuhvataju 8 velikih ostrva i mnoštvo manjih ostrva, grebena i pješčanih sprudova. Svako od njih ima sličnu geološku istoriju (vulkanskog su porijekla), ali i svoje jedinstvene karakteristike. Tu su (po veličini) Veliko ostrvo, Maui, Oahu, Kauai, Molokai, Lanai, Nihau i Koholave.

Zanimljivo je da je u toku proces stvaranja novog (devetog) ostrva nedaleko od Velikog ostrva, koje nosi naziv Loihi. Trenutno je na oko 0,8 km ispod površine vode, a očekuje se da će se pojaviti na površini za oko 2.000 do 20.000 godina, u zavisnosti od jačine vulkanske aktivnosti.

Veliko ostrvo je najmlađe, a zauzima 2/3 površine države i jedino je koje još uvijek raste. Tu danas živi oko 190.000 stanovnika i vrlo je raznoliko po svom pejzažu. Najveća turistička atrakcija su svakako dva aktivna vulkana Kilauea i Mauna Loa, koji mjeren po svom obimu predstavlja najmasivniji vulkan na Zemlji. Na sjevernom dijelu ovog ostrva nalazi se planina Mauna Kea koja je na 4.201m visine iznad mora, a čije dno leži na čak 5.000 m ispod morske visine. Ovo bi sveukupno iznosilo 9.000 m visine, u kom slucaju bi (kada bi se tako mjerilo) predstavljao najviši vrh na planeti. I da, lokalno stanovništvo Velikog ostrva svake godine uživa u skijanju i drugim snježnim aktivnostima.

Maui, godinama proglašavano za “najbolje ostrvo” nastalo je spajanjem dva vulkana, Haleakale, na istoku i Zapadnih Maui planina, na zapadu. Bujna vegetacija, prekrasne plaže, drevna havajska kultura, jedan neobičan spoj hipija i džet seta odslikava Maui. Danas na ovom ostrvu živi oko 154.000 stanovnika.

Oahu, treće ostrvo po veličini, jeste “mjesto sastajanja, sakupljanja”, glavni ekonomski, kulturni i politički centar Pacifika. Glavni grad Havaja, Honolulu, smješten je upravo na ovom ostrvu. Nekada utočiste havajske monarhije, a danas središte velikih svjetskih kompanija, poznatog Univerziteta Havaji, mnogobrojnih šoping centara, kulturnih dešavanja, restorana, kao i čuvene Waikiki plaže. Ovdje živi 2/3 stanovnika ove države, što je danas oko 950.000. Oahu je prekrasan spoj različitih svijetova – domorodaca, amerikanaca i organizovanih japanaca. Urbani elementi se smjenjuju sa tirkiznim plažama, prašumama, ugašenim vulkanskim kraterima i netaknutom prirodom. Pod ovim parčetom neba, istočna, zapadna i pacifička kultura žive u neobicnoj harmoniji.

Kauai je najstarije ostrvo na kome danas živi oko 67.000 stanovnika. Bujno zelenilo, kanjoni, vodopadi, reljefasti pejzaži i nestvarna vegetacija posebno je privlačna režiserima i producentima koji ovdje snimaju mnogobrojne filomove.

Peto po svojoj veličini, ostrvo Molokai, danas broji svega 7.000 stanovnika od kojih više od 50% pripada potomcima starih havajaca. Ostrvo je otvoreno za turizam, a zanimljivo je da je sa njega noću moguće vidjeti svetla Honolulu-a, kao i okolna ostrva Lanai i Maui.

Lanai je jedino privatno ostrvo. Prvobitno u vlasništvu kompanije Kastl i Kuk (Castle & Cook Co.), a potom kupljeno od strane Larija Elisona (Larry Ellison) osnivača kompanije Orakle (Oracle Co.) u čijem je i današnjem vlasništvu. Ovo ostrvo prvobitno je služilo iskljucčivo kao plantaža ananasa, a danas je otvoreno i kao turistička destinacija. Ono se prostire na 364 km2, a na njemu danas živi oko 3.100 stanovnika.

Nihau kao pretposlenje ostrvo po veličini, prostire se na svega 180 km2, a na njemu živi svega 730 stanovnika. Ovo je jedino ostrvo na kome je havajski jezik primaran. Na njemu nema asfalta, nema struje, ni telefona i nije dostupno za turiste.

Posljednje ostrvo, Koholave, kao najmanje, je potpuno neplodno i nenaseljeno. Ono se danas koristi samo kao poligon od strane mornarice SAD.

 

Između svih ovih ostrva (sem posljednja dva koja nisu dostpuna turistima) stiže se avionskim saobraćajem, koji je vrlo čest, a letovi su u trajanju od 30 min do 1 sata. Brodski saobraćaj je mnogo manje razvijen, mada postoje kruzeri koji u svom aranžmanu organzuju obilaske sa jednog na drugo ostrvo.

Ako je previse civilizacije počelo da vas zamara, znajte da je raj ipak na zemlji, Hawaii.

 

J.M. / Hercegovina Promo, maj 2017.